देशातील कोट्यवधी वापरकर्त्यांमध्ये खळबळ उडवणारी बातमी समोर आली आहे. केंद्र सरकारच्या नवीन SIM Binding नियमांमुळे अनेकांचे WhatsApp अकाउंट बंद होऊ शकते, अशी चर्चा सुरू आहे. दूरसंचार विभागाने (DoT) लागू केलेल्या नियमांनुसार आता मेसेजिंग अॅप वापरण्यासाठी मोबाईलमध्ये सक्रिय (Active) सिम कार्ड असणे अनिवार्य राहणार आहे.
या नियमाचा परिणाम केवळ वरच नाही, तर आणि सारख्या इतर मेसेजिंग अॅप्सवरही होणार असल्याचे सांगितले जात आहे.
काय आहे SIM Binding नियम?
Telecom Cyber Security (TCS) Rules, 2024 अंतर्गत SIM Binding अनिवार्य करण्यात येत आहे. या नियमानुसार ज्या मोबाईल नंबरवर WhatsApp किंवा इतर मेसेजिंग अॅप नोंदणीकृत आहे, तोच सक्रिय सिम त्या मोबाईलमध्ये असणे आवश्यक राहील.
आतापर्यंत WhatsApp च्या ग्लोबल लॉगिन मॉडेलमुळे वापरकर्ते एकदा OTP द्वारे व्हेरिफिकेशन केल्यानंतर सिम काढून टाकले तरी अॅप वापरू शकत होते. मात्र आता हा पर्याय बंद होऊ शकतो.
किती वापरकर्त्यांवर परिणाम?
भारतामध्ये सुमारे 85 कोटींहून अधिक WhatsApp वापरकर्ते आहेत. त्यापैकी अनेकजण एकाच नंबरवरून दोन किंवा अधिक मोबाईलमध्ये WhatsApp वापरतात.
अंदाजानुसार सुमारे 2 कोटींपेक्षा जास्त अकाउंट्सवर परिणाम होऊ शकतो.
तथापि, लॅपटॉप किंवा संगणकावर वापरले जाणारे WhatsApp Web पूर्वीप्रमाणे सुरू राहण्याची शक्यता आहे.
दूरसंचार विभागाचा मोठा निर्णय
(DoT) ने वाढत्या सायबर फसवणुकीच्या पार्श्वभूमीवर हा निर्णय घेतला आहे.
अलीकडे डिजिटल अरेस्ट, OTP फ्रॉड, UPI स्कॅम आणि फेक कॉल्सचे प्रमाण मोठ्या प्रमाणात वाढले आहे. SIM Binding नियमामुळे फेक सिम आणि क्लोन नंबरचा गैरवापर रोखण्यास मदत होईल, असा सरकारचा दावा आहे.
SIM Binding चे फायदे
- सायबर गुन्हेगारांवर आळा बसेल
- फेक आणि क्लोन सिमचा वापर कमी होईल
- डिजिटल अरेस्ट व OTP फसवणूक कमी होईल
- मेसेजिंग अॅप्स अधिक सुरक्षित होतील
- एकाच नंबरवरून अनेक डिव्हाइसवर होणारा गैरवापर रोखता येईल
महत्वाचे म्हणजे UPI अॅप्समध्ये SIM Binding आधीपासूनच लागू आहे.
WhatsApp चे ग्लोबल लॉगिन मॉडेल काय आहे?
हे जागतिक स्तरावर वापरले जाणारे अॅप आहे. त्याचे “Verify Once” मॉडेल वापरकर्त्याला एकदाच OTP द्वारे पडताळणी करण्याची परवानगी देते.
यानंतर मोबाईलमध्ये सिम नसले तरी WhatsApp सुरू राहते. मात्र भारतात नवीन नियम लागू झाल्यानंतर सक्रिय सिमशिवाय अॅप वापरणे शक्य राहणार नाही, असे संकेत आहेत.
कोणत्या वापरकर्त्यांनी घ्यावी विशेष काळजी?
- एकाच नंबरवर दोन मोबाईलमध्ये WhatsApp वापरणारे
- सेकंडरी फोनमध्ये सिम नसलेले वापरकर्ते
- टॅबलेट किंवा जुन्या मोबाईलमध्ये सिमशिवाय अॅप वापरणारे
अशा सर्वांनी संबंधित मोबाईलमध्ये सक्रिय सिम ठेवणे आवश्यक राहील.
सरकारचा उद्देश काय?
सरकारच्या मते हा निर्णय नागरिकांच्या सुरक्षेसाठी घेण्यात आला आहे. फसवणूक करणारे बनावट नंबरवरून WhatsApp अकाउंट तयार करून लोकांची फसवणूक करत होते.
SIM Binding मुळे प्रत्येक अकाउंट एका वैध आणि सक्रिय मोबाईल नंबरशी जोडलेले राहील, त्यामुळे गुन्हेगारांवर कारवाई करणे सोपे होईल.
SIM Binding नियम लागू झाल्यानंतर अनेक वापरकर्त्यांना आपल्या WhatsApp वापराबाबत सतर्क राहावे लागेल. जर तुमच्या मोबाईलमध्ये संबंधित सक्रिय सिम नसेल, तर तुमचे अकाउंट बंद होऊ शकते.
डिजिटल सुरक्षेच्या दृष्टीने हा निर्णय महत्त्वाचा मानला जात असला तरी त्याचा प्रत्यक्ष परिणाम किती होतो, हे येणाऱ्या काळात स्पष्ट होईल.
नमस्कार employeesindia.in हि एक न्युज पोर्टल आहे . या पोर्टल वर तुम्हाला तुमच्या हक्काच्या ताज्या घडामोडी वाचण्यास मिळतील . मला पत्रकारिता क्षेत्रामध्ये 5 वर्षाचा अनुभव आहे त्याचा मी या पोर्टल वर लिखाणासाठी उपयोग करत आहे करत आहे .