नवी दिल्ली : RBI Currency Update देशातील चलन व्यवस्थेत मोठा बदल होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) कडून ₹10 आणि ₹20च्या नोटांसाठी पॉलिमर म्हणजेच प्लास्टिक नोटांची चाचणी करण्याची तयारी सुरू आहे. या प्रयोगासाठी आवश्यक असलेल्या विशेष पॉलिमर शीट्सच्या पुरवठ्यासाठी कंपन्यांकडून निविदा मागवण्यात आल्या असून, आता या प्रक्रियेत दोन मोठ्या कंपन्यांनी संयुक्तपणे बोली सादर केली आहे.
UFlex आणि अमेरिकेतील Spectra Systemsची भागीदारी
RBIच्या या प्रस्तावित पॉलिमर नोट प्रकल्पासाठी भारतीय कंपनी UFlex आणि अमेरिकेतील Spectra Systems यांनी एकत्रितपणे बोली सादर केली आहे. UFlexकडे पॉलिमर उत्पादनाचा अनुभव असून Spectra Systems ही नोटांच्या सुरक्षा आणि प्रमाणीकरण तंत्रज्ञानासाठी ओळखली जाते. त्यामुळे या भागीदारीकडे विशेष लक्ष लागले आहे.
₹10 आणि ₹20च्या नोटांचीच प्रथम चाचणी
सध्या प्रस्तावित प्रयोगामध्ये ₹10 आणि ₹20 या दोन मूल्यांच्या नोटांचा समावेश आहे. RBIच्या शिफारशीनंतर केंद्र सरकारने या नोटांच्या पॉलिमर स्वरूपातील क्षेत्रीय चाचणीला मंजुरी दिली आहे. यासाठी प्रत्येकी 100 कोटी नोटा म्हणजेच एकूण 200 कोटी पॉलिमर नोटांची चाचणी करण्याचा प्रस्ताव आहे.
विशेष BOPP शीटचा वापर. RBI Currency Update
पॉलिमर नोट तयार करण्यासाठी साध्या प्लास्टिकऐवजी विशेष प्रकारच्या BOPP (Biaxially Oriented Polypropylene) शीटचा वापर केला जाणार आहे. या शीटवर विशेष कोटिंग आणि सुरक्षा वैशिष्ट्ये असतील, ज्यामुळे नोट छपाईदरम्यान शाई योग्य पद्धतीने चिकटण्यास मदत होईल.
या प्रकल्पासाठी सुमारे 68 हजार रिम्स पॉलिमर सब्स्ट्रेटची आवश्यकता असल्याचे निविदेत नमूद करण्यात आले आहे. त्यापैकी 34 हजार रिम्स ₹10 आणि 34 हजार रिम्स ₹20च्या नोटांसाठी प्रस्तावित आहेत.
प्लास्टिक नोटांचा फायदा काय?
पॉलिमर नोटा कागदी नोटांच्या तुलनेत अधिक टिकाऊ असण्याची शक्यता आहे. पाणी, धूळ आणि दैनंदिन वापरामुळे होणारे नुकसान त्या तुलनेने कमी प्रमाणात सहन करू शकतात. त्यामुळे नोटांचे आयुष्य वाढल्यास वारंवार जुन्या नोटा बदलण्याचा आणि छपाईचा खर्च कमी होऊ शकतो.
कागदी नोटा बंद होणार का?
या बातमीतील सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे सध्या कागदी नोटा बंद करण्याचा निर्णय झालेला नाही. सरकारने स्पष्ट केले आहे की ₹10 आणि ₹20च्या पॉलिमर नोटांचा हा प्रयोग आहे. चाचणी यशस्वी झाल्यानंतरच पुढील निर्णय घेतला जाईल. त्यामुळे लगेच सर्व कागदी नोटांच्या जागी प्लास्टिक नोटा येणार आहेत, असा अर्थ काढणे योग्य ठरणार नाही.
पॉलिमर चलनाचा वापर जगातील अनेक देशांमध्ये आधीपासून केला जातो. आता भारतातही या तंत्रज्ञानाची प्रत्यक्ष चाचणी होणार असल्याने आगामी काळात भारतीय चलन व्यवस्थेत मोठा बदल होण्याची शक्यता आहे.
EPFO पेन्शनमध्ये मोठी वाढ; वेतन मर्यादा ₹25 हजार झाल्याने 10 ते 20 वर्षांच्या सेवेनुसार किती पेन्शन मिळणार?
या पदवीधर मतदारांसाठी मोठी बातमी! मतदानासाठी मिळणार भरपगारी सुट्टी; खासगी कर्मचाऱ्यांना 2 तासांची सवलत
मोठा दिलासा! निवृत्तीवेतन / कुटुंब निवृत्तीवेतन प्रक्रियेत मोठा बदल; वारसदारांना आता ५ वर्षांची मुदत. Pension Arrears Rules Change
PF मधून घर घेणे झाले सोपे; 75 टक्क्यांपर्यंत रक्कम काढता येणार, EPFOचा मोठा बदल
SIRचा मोठा परिणाम! महाराष्ट्रातील 2 कोटींहून अधिक मतदारांची नावे यादीतून गायब
पेन्शनमध्ये मोठी वाढ होण्याचा अंदाज; Level 5 ते 9 कर्मचाऱ्यांचे गणित.
नमस्कार employeesindia.in हि एक न्युज पोर्टल आहे . या पोर्टल वर तुम्हाला तुमच्या हक्काच्या ताज्या घडामोडी वाचण्यास मिळतील . मला पत्रकारिता क्षेत्रामध्ये 5 वर्षाचा अनुभव आहे त्याचा मी या पोर्टल वर लिखाणासाठी उपयोग करत आहे करत आहे .