Government Pension Scheme : असंघटित क्षेत्रात काम करणाऱ्या कामगारांसाठी केंद्र सरकारकडून विविध सामाजिक सुरक्षा योजना राबवल्या जातात. त्यापैकी प्रधानमंत्री श्रम योगी मानधन योजना (PM-SYM) ही महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेच्या माध्यमातून पात्र असंघटित कामगारांना वृद्धापकाळात नियमित उत्पन्नाचा आधार मिळावा, हा उद्देश आहे.
या योजनेत सहभागी होणाऱ्या कामगाराला वयाच्या 60 वर्षांनंतर दरमहा ₹3,000 निश्चित पेन्शन मिळते. विशेष म्हणजे, योजनेत कामगार जेवढे योगदान देतो, तेवढेच योगदान केंद्र सरकारकडूनही दिले जाते.
कोणाला या योजनेत सहभागी होता येते?
प्रधानमंत्री श्रम योगी मानधन योजनेत सहभागी होण्यासाठी काही महत्त्वाच्या अटी आहेत. अर्जदाराचे वय 18 ते 40 वर्षांच्या दरम्यान असणे आवश्यक आहे.
तसेच संबंधित व्यक्तीचे मासिक उत्पन्न ₹15,000 किंवा त्यापेक्षा कमी असावे. अर्जदार EPFO, ESIC किंवा केंद्र सरकारच्या योगदान असलेल्या NPS योजनेचा सदस्य नसावा. याशिवाय अर्जदार आयकरदाता नसणे आवश्यक आहे.
घरकाम करणारे कामगार, रिक्षाचालक, फेरीवाले, बांधकाम कामगार, शेतीमजूर, रोजंदारी कामगार आणि इतर असंघटित क्षेत्रातील कामगार या योजनेसाठी पात्र ठरू शकतात.
वयानुसार करावे लागते योगदान. Government Pension Scheme :
या योजनेत सहभागी होताना कामगाराचे वय किती आहे, त्यानुसार मासिक योगदानाची रक्कम निश्चित केली जाते.
उदाहरणार्थ, 18 वर्षांच्या व्यक्तीला दरमहा ₹55, तर 40 वर्षांच्या व्यक्तीला दरमहा ₹200 योगदान करावे लागते. या योगदानाइतकीच रक्कम केंद्र सरकारकडून जमा केली जाते.
त्यामुळे कमी वयात योजनेत सहभागी झाल्यास तुलनेने कमी रक्कम भरून दीर्घकाळासाठी पेन्शनची तरतूद करता येते.
60 वर्षांनंतर मिळणार ₹3,000 पेन्शन
योजनेतील सदस्याने ठराविक कालावधीपर्यंत नियमानुसार योगदान भरल्यानंतर वयाची 60 वर्षे पूर्ण झाल्यावर त्याला दरमहा ₹3,000 निश्चित पेन्शन मिळते.
या योजनेचा मुख्य उद्देश असंघटित क्षेत्रातील कामगारांना वृद्धापकाळात आर्थिक सुरक्षा उपलब्ध करून देणे हा आहे.
सदस्याच्या मृत्यूनंतर कुटुंबालाही लाभ
योजनेतील सदस्याचा मृत्यू झाल्यास, नियमांनुसार त्याच्या किंवा तिच्या जोडीदाराला कौटुंबिक पेन्शनचा लाभ मिळू शकतो. जोडीदाराला पेन्शनच्या 50 टक्के रक्कम, म्हणजेच ₹1,500 दरमहा मिळण्याची तरतूद आहे.
नोंदणी कशी करायची?
या योजनेत सहभागी होण्यासाठी पात्र कामगार कॉमन सर्व्हिस सेंटर (CSC) मार्फत नोंदणी करू शकतात. तसेच अधिकृत मानधन पोर्टलच्या माध्यमातूनही नोंदणीची सुविधा उपलब्ध आहे.
नोंदणी करताना आधार कार्ड, बँक खाते आणि मोबाइल क्रमांक यांसारखी आवश्यक माहिती द्यावी लागते.
असंघटित कामगारांसाठी महत्त्वाची योजना
असंघटित क्षेत्रातील अनेक कामगारांना निवृत्तीनंतर नियमित पेन्शनची सुविधा उपलब्ध नसते. अशा परिस्थितीत प्रधानमंत्री श्रम योगी मानधन योजना त्यांच्या भविष्यासाठी आर्थिक आधार निर्माण करण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाची ठरू शकते.
मात्र, ₹3,000 पेन्शन मिळण्यासाठी योजनेतील पात्रता, नियमित योगदान आणि इतर सर्व नियम पूर्ण करणे आवश्यक आहे. त्यामुळे नोंदणी करण्यापूर्वी अधिकृत माहितीनुसार पात्रता तपासणे महत्त्वाचे आहे.
केंद्रीय कर्मचाऱ्यांसाठी मोठी बातमी! DA वाढीची प्रतीक्षा संपणार; दसऱ्यापूर्वी निर्णयाची शक्यता
महिला शेतकरी प्रमाणपत्रासाठी अर्ज कुणी करावा? जमीन नावावर नसली तरी मिळणार प्रमाणपत्र
EPS 2026 : EPF सदस्यांसाठी मोठी बातमी; नव्या नियमामुळे अधिक कर्मचाऱ्यांना पेन्शन योजनेत प्रवेशाचा मार्ग
तुमच्या पेंशनवर सायबर ठगांची नजर, यावर्षी Life Certificate जमा करताना ही काळजी घ्या
सेवानिवृत्त शिक्षकांसाठी मोठी बातमी; 7वा वेतन आयोगाचा फरक आणि महागाई भत्ता फरक शालार्थमधून सादर करण्याची प्रक्रिया
ऑक्टोबरपासून बदलणार 7 महत्त्वाचे नियम; LPG सिलेंडरपासून SBI ATM आणि UPIपर्यंत होणार बदल
नमस्कार employeesindia.in हि एक न्युज पोर्टल आहे . या पोर्टल वर तुम्हाला तुमच्या हक्काच्या ताज्या घडामोडी वाचण्यास मिळतील . मला पत्रकारिता क्षेत्रामध्ये 5 वर्षाचा अनुभव आहे त्याचा मी या पोर्टल वर लिखाणासाठी उपयोग करत आहे करत आहे .