Income Tax on Gratuity : जेव्हा एखादा कर्मचारी कंपनी किंवा सरकारी विभागात काम करतो आणि नोकरी सोडतो किंवा निवृत्त होतो तेव्हा त्याला कंपनीकडून ‘ग्रॅच्युइटी’चे पैसे मिळतात. पण प्रश्न असा येतो की या ग्रॅच्युइटीच्या पैशावर कर भरावा लागतो का? चला जाणून घेऊया.
⭕ग्रॅच्युइटीवरील कर नियम काय आहे?
आयकर विभागाच्या मते, ग्रॅच्युइटी एका विशिष्ट मर्यादेपेक्षा जास्त झाल्यावरच त्यावर कर आकारला जातो. सध्याची मर्यादा अशी आहे की २० लाख रुपयांपर्यंतच्या ग्रॅच्युइटीवर कोणताही कर लागणार नाही.Income Tax on Gratuity update
म्हणजे, नोकरी सोडल्यावर जर तुम्हाला २० लाख रुपयांपर्यंतची ग्रॅच्युइटी मिळाली तर तुम्हाला त्यावर कोणताही कर भरावा लागणार नाही. जर ग्रॅच्युइटी २० लाखांपेक्षा जास्त असेल तर या मर्यादेपेक्षा जास्त रकमेवर कर आकारला जाईल. हे एका सोप्या उदाहरणाने समजून घेऊया.
समजा, रमेश नावाच्या कर्मचाऱ्याला त्याच्या ऑफिसमध्ये २५ लाख रुपयांची ग्रॅच्युइटी मिळाली. या प्रकरणात, २० लाख रुपयांपर्यंतची ग्रॅच्युइटी करमुक्त असेल, परंतु उर्वरित ५ लाख रुपये (२५ लाख – २० लाख) करपात्र असतील. कर व्याजदर त्याच्या एकूण वार्षिक उत्पन्नाच्या आधारावर ठरवला जाईल.Income Tax on Gratuity news
🔵कर कधी आकारला जाईल?
- जर कर्मचाऱ्याला त्याच्या नोकरीदरम्यान ग्रॅच्युइटी मिळाली तर ती पूर्णपणे करपात्र आहे.
- जर कर्मचारी निवृत्त होत असेल किंवा नोकरी सोडत असेल आणि त्याला ग्रॅच्युइटी मिळत असेल तर २० लाख रुपयांपर्यंतची रक्कम देखील करमुक्त असेल.
- सरकारी कर्मचारी आणि भारतीय लष्कर, नौदल, हवाई दलाच्या कर्मचाऱ्यांनाही ही सूट मिळते.
- खाजगी कंपन्यांमध्ये काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांनाही असेच नियम लागू होतात.
✅ग्रॅच्युइटी कशी मोजली जाते?
ग्रॅच्युइटी सहसा कर्मचाऱ्याच्या पगाराच्या अर्ध्या महिन्याच्या दराने दर पूर्ण वर्षासाठी दिली जाते. जर एखादा कर्मचारी १० वर्षे काम करत असेल आणि त्याचा पगार दरमहा ₹३०,००० असेल, तर त्याला ग्रॅच्युइटी मिळेल:
- १५ दिवसांचा पगार × १० वर्षे = ग्रॅच्युइटी रक्कम
- जेथे १५ दिवसांचा पगार = ₹३०,००० ÷ २ = ₹१५,०००
- म्हणून एकूण ग्रॅच्युइटी = ₹१५,००० × १० = ₹१,५०,००० (जी ₹२० लाखांपेक्षा कमी असल्याने करमुक्त असेल).
जेव्हा ग्रॅच्युइटी मिळते, तेव्हा ती आयकर रिटर्नमध्ये योग्यरित्या दाखवणे आवश्यक असते. यामुळे कर विभागाला कळते की तुम्हाला किती सूट मिळाली आहे आणि तुम्हाला किती कर भरावा लागेल. जर योग्य माहिती दिली नाही, तर नंतर तुम्हाला कराव्यतिरिक्त दंड भरावा लागू शकतो.Income Tax on Gratuity
नमस्कार employeesindia.in हि एक न्युज पोर्टल आहे . या पोर्टल वर तुम्हाला तुमच्या हक्काच्या ताज्या घडामोडी वाचण्यास मिळतील . मला पत्रकारिता क्षेत्रामध्ये 5 वर्षाचा अनुभव आहे त्याचा मी या पोर्टल वर लिखाणासाठी उपयोग करत आहे करत आहे .