EPS Pension News Update : नोकरी करणाऱ्या लाखो कर्मचाऱ्यांसाठी निवृत्तीनंतर आर्थिक आधार देणारी ही महत्त्वाची योजना आहे. ही योजना (EPFO) मार्फत राबवली जाते. या योजनेत “Commuted Pension” नावाचा एक विशेष नियम आहे. या नियमामुळे काही पेन्शनधारकांना सुरुवातीला कमी पेन्शन मिळते, मात्र 15 वर्षांनंतर त्यांना पुन्हा पूर्ण पेन्शन मिळू लागते. त्यामुळे अनेकांना हा नियम कसा काम करतो याबद्दल उत्सुकता असते.
Commuted Pension म्हणजे नेमकं काय?
Commuted Pension म्हणजे निवृत्तीच्या वेळी कर्मचारी आपल्या मासिक पेन्शनचा काही भाग एकरकमी रकमेच्या स्वरूपात घेऊ शकतो. EPS-95 योजनेत पूर्वी कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या मासिक पेन्शनच्या कमाल एक-तृतीयांश (1/3) रक्कम एकरकमी घेण्याची परवानगी होती.
उदाहरणार्थ, एखाद्या कर्मचाऱ्याला निवृत्तीनंतर दरमहा ₹3000 पेन्शन मिळणार असेल, तर तो सुमारे ₹1000 चा भाग एकरकमी घेऊ शकत होता. त्यामुळे त्याला पुढील काही वर्षे ₹2000 इतकी कमी पेन्शन मिळत असे.
15 वर्षांनंतर पुन्हा पूर्ण पेन्शन कशी मिळते? EPS Pension News Update
EPFO च्या नियमांनुसार, जर एखाद्या पेन्शनधारकाने Commuted Pension घेतली असेल, तर त्याच्या पेन्शनमध्ये 15 वर्षे कपात केली जाते.
परंतु 15 वर्षांचा कालावधी पूर्ण झाल्यानंतर ती कपात बंद होते आणि पेन्शन पुन्हा मूळ रकमेप्रमाणे पूर्ण मिळू लागते.
म्हणजेच:
- पहिले 15 वर्ष – कमी पेन्शन
- 15 वर्षांनंतर – पुन्हा पूर्ण पेन्शन
हा बदल बहुतेक वेळा स्वयंचलितपणे (ऑटोमॅटिक) लागू होतो.
कोणत्या पेन्शनधारकांना मिळतो फायदा?
हा फायदा मुख्यतः त्या कर्मचाऱ्यांना मिळतो ज्यांनी 26 सप्टेंबर 2008 पूर्वी Commuted Pension चा पर्याय निवडला होता. निवृत्तीच्या वेळी पेन्शनचा काही भाग एकरकमी घेतलेल्या या पेन्शनधारकांना 15 वर्षांनंतर पुन्हा पूर्ण पेन्शन मिळण्याचा अधिकार आहे.
सरकारी माहितीनुसार देशभरातील सुमारे 6.3 लाख EPS पेन्शनधारकांना या नियमाचा फायदा झाला आहे.
2008 नंतर नियमात बदल. EPS Pension News Update
EPFO ने 26 सप्टेंबर 2008 पासून Commuted Pension चा पर्याय बंद केला. त्यामुळे त्यानंतर निवृत्त झालेल्या कर्मचाऱ्यांना हा पर्याय उपलब्ध नाही. मात्र ज्यांनी त्यापूर्वी हा पर्याय घेतला होता त्यांना 15 वर्षांनंतर पूर्ण पेन्शन मिळण्याचा नियम लागू राहतो.
उदाहरणातून समजून घ्या.
समजा एखादा कर्मचारी 1 एप्रिल 2005 रोजी निवृत्त झाला आणि त्याने Commuted Pension चा पर्याय निवडला.
- 2005 ते 2020 – कमी पेन्शन
- 2020 नंतर – पुन्हा पूर्ण पेन्शन सुरू
पूर्ण पेन्शन मिळाली नाही तर काय करावे? EPS Pension News Update
जर 15 वर्षांचा कालावधी पूर्ण झाल्यानंतरही पेन्शनमध्ये वाढ दिसून आली नाही, तर संबंधित पेन्शनधारकांनी खालील उपाय करावेत:
- बँक खात्यात जमा होणारी पेन्शन तपासावी
- जवळच्या EPFO कार्यालयाशी संपर्क साधावा
- EPFO च्या ऑनलाइन grievance portal वर तक्रार नोंदवावी
EPS-95 अंतर्गत Commuted Pension घेतलेल्या पेन्शनधारकांसाठी 15 वर्षांनंतर पुन्हा पूर्ण पेन्शन मिळणे हा महत्त्वाचा नियम आहे. त्यामुळे निवृत्त कर्मचाऱ्यांनी आपल्या पेन्शनशी संबंधित माहिती वेळोवेळी तपासणे आवश्यक आहे.
नमस्कार employeesindia.in हि एक न्युज पोर्टल आहे . या पोर्टल वर तुम्हाला तुमच्या हक्काच्या ताज्या घडामोडी वाचण्यास मिळतील . मला पत्रकारिता क्षेत्रामध्ये 5 वर्षाचा अनुभव आहे त्याचा मी या पोर्टल वर लिखाणासाठी उपयोग करत आहे करत आहे .
