आता ५ नव्हे तर एका वर्षात मिळणार ग्रॅच्युइटी ; कामगार कायद्यात महत्त्वाचे बदल
नवी दिल्ली | प्रतिनिधी
Gratuity Rule Change India : केंद्र सरकारने देशातील कोट्यवधी कामगारांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि दिलासादायक निर्णय घेतला आहे. कामगार कायद्यांमध्ये मोठे बदल करत केंद्र सरकारने एकूण २९ कामगार कायदे कमी करून फक्त ४ कामगार संहितांमध्ये त्यांचे एकत्रीकरण केले आहे. या बदलांमुळे कामगारांचे वेतन, सामाजिक सुरक्षा, आरोग्य सुविधा आणि निवृत्तीविषयक हक्क अधिक मजबूत होणार आहेत.
विशेष म्हणजे या नव्या कामगार संहितांमध्ये ग्रॅच्युइटी नियमांमध्ये मोठा बदल करण्यात आला असून, आता कर्मचाऱ्यांना ५ वर्षांऐवजी फक्त १ वर्षाच्या सेवेनंतरही ग्रॅच्युइटीचा लाभ घेता येणार आहे.
२९ कामगार कायद्यांचे ४ संहितांमध्ये रूपांतर. Gratuity Rule Change India
केंद्रीय कामगार मंत्रालयाने देशातील विविध कामगार कायदे सोपे आणि पारदर्शक करण्यासाठी हा निर्णय घेतला आहे. नव्या व्यवस्थेनुसार खालील ४ प्रमुख कामगार संहिता लागू करण्यात आल्या आहेत—
- वेतन संहिता (Wage Code)
- औद्योगिक संबंध संहिता (Industrial Relations Code)
- सामाजिक सुरक्षा संहिता (Social Security Code)
- व्यवसाय सुरक्षा, आरोग्य व कार्यस्थिती संहिता
या संहितांचा फायदा गिग वर्कर्स, स्थलांतरित कामगार, महिला कामगार आणि असंघटित क्षेत्रातील कर्मचाऱ्यांना मोठ्या प्रमाणात होणार आहे.
५ नव्हे तर १ वर्षात मिळणार ग्रॅच्युइटीचा लाभ. Gratuity Rule Change India
आतापर्यंत लागू असलेल्या नियमानुसार, एखाद्या कर्मचाऱ्याने सलग ५ वर्षे सेवा केल्यानंतरच ग्रॅच्युइटीचा हक्क मिळत होता. मात्र, नव्या कामगार संहितेनुसार ही अट शिथिल करण्यात आली आहे.
आता फिक्स्ड टर्म एम्प्लॉई (Fixed Term Employees) यांना केवळ १ वर्षाची सेवा पूर्ण केल्यानंतरही ग्रॅच्युइटीचा लाभ घेता येणार आहे. त्यामुळे अल्पकालीन करारावर काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना मोठा आर्थिक फायदा होणार आहे.
ग्रॅच्युइटी म्हणजे काय? (What is Gratuity)
ग्रॅच्युइटी म्हणजे कंपनीकडून कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या सेवेसाठी दिली जाणारी एक ठरावीक आर्थिक रक्कम असते. ही रक्कम कर्मचारी कंपनी सोडताना, निवृत्त होताना किंवा काही विशेष परिस्थितीत दिली जाते.
आतापर्यंत पाच वर्षांची सेवा पूर्ण केल्यानंतरच ग्रॅच्युइटी मिळत होती. मात्र आता हा कालावधी कमी करण्यात आला असून, दरवर्षीच्या सेवेनुसार ग्रॅच्युइटीचा हक्क निर्माण होणार आहे.
कोणत्या कर्मचाऱ्यांना होणार फायदा? Gratuity Rule Change India
या बदलांचा फायदा खालील क्षेत्रांतील कर्मचाऱ्यांना मोठ्या प्रमाणात होणार आहे—
- कारखाने
- खाणी
- तेल व ऊर्जा क्षेत्र
- रेल्वे
- खासगी व औद्योगिक आस्थापना
तसेच असंघटित क्षेत्रातील आणि कंत्राटी कामगारांसाठीही हा निर्णय आर्थिकदृष्ट्या महत्त्वाचा ठरणार आहे.
कामगारांसाठी मोठा दिलासा
केंद्र सरकारच्या या निर्णयामुळे कामगारांना आर्थिक सुरक्षितता, सामाजिक संरक्षण आणि निवृत्तीनंतरचा आधार अधिक मजबूत होणार आहे. विशेषतः कमी कालावधीसाठी काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना यामुळे मोठा दिलासा मिळणार आहे.
नमस्कार employeesindia.in हि एक न्युज पोर्टल आहे . या पोर्टल वर तुम्हाला तुमच्या हक्काच्या ताज्या घडामोडी वाचण्यास मिळतील . मला पत्रकारिता क्षेत्रामध्ये 5 वर्षाचा अनुभव आहे त्याचा मी या पोर्टल वर लिखाणासाठी उपयोग करत आहे करत आहे .