पाटोदा तालुक्यात गणेश चवरे व कुटुंबाचा अभिनव उपक्रम; कृषी विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी केली पाहणी
पाटोदा प्रतिनिधी : Organic Farming Maharashtra : आष्टी-पाटोदा परिसराला दुष्काळाची झळ सातत्याने बसत असताना, उपलब्ध पाण्याचा काटकसरीने वापर करत सेंद्रिय पद्धतीने शेती करूनही चांगले उत्पादन घेता येते, हे पाटोदा तालुक्यातील तळेपिंपळगाव येथील गणेश चवरे व त्यांच्या कुटुंबाने आपल्या शेतात केलेल्या प्रयोगातून दाखवून दिले आहे. कमी पाण्यात पिकांची जोमदार वाढ, घरच्या घरी तयार केलेल्या सेंद्रिय औषधांचा वापर आणि सरीवर टोकन पद्धतीने केलेली बी-बियाण्यांची लागवड या प्रयोगाची सध्या परिसरात चर्चा होत आहे.
दुष्काळी परिस्थितीमुळे पाण्याची उपलब्धता कमी असलेल्या आष्टी-पाटोदा भागातील शेतकऱ्यांसमोर शेतीचे उत्पादन टिकवून ठेवण्याचे मोठे आव्हान असते. अशा परिस्थितीत पारंपरिक पद्धतींसोबतच सेंद्रिय शेती आणि पाण्याचे योग्य नियोजन यांचा प्रभावी वापर केल्यास शेती अधिक फायदेशीर ठरू शकते, असा संदेश चवरे कुटुंबाच्या प्रयोगातून मिळत आहे.
कमी पाण्यात पिकांची जोमदार वाढ
गणेश चवरे यांनी आपल्या कुटुंबाच्या सहकार्याने शेतात विविध पिकांची लागवड करताना पाण्याचा काटकसरीने वापर करण्यावर भर दिला. पिकांच्या गरजेनुसार पाणी देणे, जमिनीतील ओलावा टिकवून ठेवणे तसेच लागवडीची योग्य पद्धत अवलंबणे यामुळे कमी पाण्यातही पिकांची वाढ चांगली होत असल्याचे दिसून येत आहे.
सरीवर टोकन पद्धतीने बी-बियाण्यांची लागवड
या प्रयोगातील विशेष बाब म्हणजे सरीवर टोकन पद्धतीने बी-बियाण्यांची लागवड करण्यात आली आहे. पिकांमध्ये योग्य अंतर राखून लागवड केल्याने उपलब्ध जमीन, पाणी आणि पोषक घटकांचा योग्य वापर होण्यास मदत होत असल्याचे शेतकऱ्यांचे म्हणणे आहे.
घरच्या घरी दशपर्ण अर्काची निर्मिती
रासायनिक औषधांवरील खर्च कमी करण्यासाठी चवरे कुटुंबाने घरच्या घरी दशपर्ण अर्क तयार करून त्याची फवारणी करण्यावर भर दिला आहे. सेंद्रिय पद्धतीने तयार केलेल्या या अर्काचा पिकांच्या व्यवस्थापनासाठी वापर करण्यात येत आहे. त्यामुळे शेतीचा उत्पादन खर्च कमी करण्यासह सेंद्रिय शेतीला चालना मिळत असल्याचे दिसून येते.
कृषी विभागाच्या अधिकाऱ्यांकडून पाहणी
चवरे कुटुंबाने राबविलेल्या या यशस्वी प्रयोगाची माहिती मिळाल्यानंतर तालुका कृषी अधिकारी तसेच विभागीय कृषी संचालक यांच्या टीमने शेतातील प्लॉटची पाहणी केली. यावेळी पिकांची वाढ, लागवड पद्धती, सेंद्रिय औषधांचा वापर तसेच कमी पाण्यात केलेले व्यवस्थापन याची पाहणी करण्यात आली.
परिसरातील शेतकऱ्यांची गर्दी. Organic Farming Maharashtra
या प्रयोगाची माहिती परिसरातील शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचल्यानंतर आजूबाजूच्या गावांतील अनेक शेतकरी चवरे यांच्या शेतातील पिकांचे प्लॉट पाहण्यासाठी येत आहेत. कमी पाण्यात सेंद्रिय पद्धतीने शेती कशी करता येते, दशपर्ण अर्क कसा तयार केला जातो, तसेच सरीवर टोकन पद्धतीने लागवड कशी केली जाते, याची माहिती शेतकरी प्रत्यक्ष शेतात पाहून घेत आहेत.
दुष्काळी भागातील शेतकऱ्यांसाठी प्रेरणादायी प्रयोग
पाण्याची कमतरता, वाढता उत्पादन खर्च आणि रासायनिक निविष्ठांवरील वाढता खर्च या पार्श्वभूमीवर चवरे कुटुंबाचा प्रयोग इतर शेतकऱ्यांसाठी मार्गदर्शक ठरत आहे. कमी पाण्यात शेती, सेंद्रिय निविष्ठांचा वापर आणि योग्य लागवड पद्धती यांचा समन्वय साधल्यास दुष्काळी परिस्थितीतही शेतीत नवे प्रयोग करता येतात, हे या प्रयोगातून स्पष्ट होत आहे.
पाटोदा तालुक्यातील हा प्रयोग केवळ एका शेतकऱ्यापुरता मर्यादित न राहता परिसरातील इतर शेतकऱ्यांनाही सेंद्रिय आणि पाणी बचतीच्या शेतीकडे वळण्यासाठी प्रेरणा देत आहे.
नमस्कार employeesindia.in हि एक न्युज पोर्टल आहे . या पोर्टल वर तुम्हाला तुमच्या हक्काच्या ताज्या घडामोडी वाचण्यास मिळतील . मला पत्रकारिता क्षेत्रामध्ये 5 वर्षाचा अनुभव आहे त्याचा मी या पोर्टल वर लिखाणासाठी उपयोग करत आहे करत आहे .